Παθήσεις του νεφρού στον σκύλο

Ο νεφρός είναι ένα πολύ σημαντικό όργανο για τον οργανισμό, αποτελεί το φίλτρο το οποίο καθαρίζει το αίμα από όλες τις βλαβερές τοξίνες βοηθώντας τον οργανισμό να παραμένει υγιής.  Λόγω του ρόλου του κάθε βλάβη του νεφρού μπορεί να απειλήσει τη ζωή του ζώο. Οι ασθένειες του νεφρού μπορεί να είναι οξείες η χρόνιες παθήσεις, στις οξείες καταστάσεις τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά ενώ στις χρόνιες εμφανίζονται σε μεγαλύτερη χρονική περίοδο και συνήθως περνούν απαρατήρητα μέχρι να εμφανιστεί η νεφρική ανεπάρκεια.

     Τα αίτια είναι πολλά, το κυριότερο είναι η ηλικία. Με τα χρόνια ο νεφρός δουλεύει όλο και λιγότερο γι’ αυτό πρέπει σε τακτά χρονικά διαστήματα να ελέγχουμε τη λειτουργία του με εξετάσεις αίματος και να προσέχουμε τη διατροφή του ώστε να μην επιβαρύνουμε τη λειτουργία του. Άλλη σημαντική αιτία είναι οι διάφορες μολύνσεις από βακτήρια , μύκητες ή ιούς. Αυτές εάν δεν αντιμετωπιστούν γρήγορα και αποτελεσματικά οδηγούν σε νεφρική ανεπάρκεια και στο θάνατο του ζώου. Επίσης σημαντική αιτία είναι οι διάφορες τοξικές ουσίες με σημαντικότερη το αντιψυκτικό υγρό για τα ψυγεία των αυτοκινήτων το οποίο μέσα σε 24 ώρες καταστρέφει τελείως τα νεφρά εάν δεν χορηγηθεί γρήγορα το αντίδοτο. Σημαντικά είναι και τα τραύματα των νεφρών τα οποία συμβαίνουν μετά από τροχαία ατυχήματα η πτώσεις από μεγάλο ύψος και τα οποία χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση και πιθανώς χειρουργική επέμβαση για να διορθωθεί το τραύμα.

    Άλλα αίτια τα οποία σχετίζονται περισσότερο με χρόνιες βλάβες του νεφρού είναι ο καρκίνος, η αμυλοείδωση , ο οργανισμός λόγω ανωμαλιών στον μεταβολισμό του παράγει μια πρωτεΐνη το αμυλοειδές η οποία και φράσσει το νεφρό, συγγενής ανωμαλίες του νεφρού, αυτοάνοσα νοσήματα ( ο οργανισμός επιτίθεται στα ίδια του τα όργανα) και παράσιτα ( Dictyophyma renale  ανήκει στην τάξη των νηματωδών σκουληκιών και προσβάλει συνήθως το δεξιό νεφρό).

     Τα συμπτώματα μιας ασθένειας του νεφρού είναι ποικίλα και απαντώνται και σε άλλες ασθένειες οργάνων όπως είναι το πάγκρεας , το συκώτι κ.α. Σε χρόνιες παθήσεις μπορεί τα πρώτα συμπτώματα να περάσουν απαρατήρητα καθώς η ένταση τους είναι χαμηλή. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι: ανορεξία, εμετός, απώλεια βάρους, λήθαργος, διάρροια, καμπούριασμα της πλάτης, κακή όψη τριχώματος. Επίσης στα συμπτώματα περιλαμβάνονται, ανάλογα με το στάδιο που βρίσκεται η ασθένεια, η αυξημένη πρόσληψη νερού( πολυδιψία), η αυξημένη συχνότητα ούρησης( πολυουρία) ή η μείωση της(ολιγοουρία) ή ακόμα και η διακοπή της ούρησης ( ανουρία). Επίσης παρατηρείται η ούρηση κατά τη διάρκεια της νύχτας καθώς και η παρουσία αίματος στα ούρα, ιδίως σε καταστάσεις φλεγμονής.

        Κατά την κλινική εξέταση του ζώου μπορούμε να παρατηρήσουμε, αναιμία, πόνο κατά την ψηλάφηση στην περιοχή των νεφρών, έλκη στο στόμα ( τελικό στάδιο νεφρικής ανεπάρκειας), δύσοσμη αναπνοή καθώς και οιδήματα στα πόδια και στο χαμηλότερο σημείο της κοιλίας.

        Η διάγνωση της ασθένειας θα βασιστεί στο ιστορικό του ζώου, τα αποτελέσματα της κλινικής εξέτασης καθώς και σε αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων τόσο του αίματος όσο και των ούρων. Στο αίμα ελέγχουμε των αριθμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων καθώς τα νεφρά παράγουν μία ορμόνη (ερυθροποιητήνη) η οποία είναι υπεύθυνη για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, βλάβη των νεφρών σημαίνει ελλιπή παραγωγή της ορμόνης και κατά συνέπεια αναιμία. Επίσης την λειτουργία των νεφρών μπορούμε να τη δούμε μετρώντας τις πρωτεΐνες στον ορό του αίματος, την κρεατινίνη καθώς και την ουρία, αύξηση των τιμών τους σημαίνει κάποια βλάβη του νεφρού. Στα ούρα εξετάζουμε το ίζημα για να δούμε αν υπάρχει αίμα ή κύτταρα που να δηλώνουν φλεγμονή η κρύσταλλοι οι οποίοι σημαίνουν ότι υπάρχουν πέτρες στα νεφρά. Επίσης εάν μια πρωτεΐνη η αλβουμίνη είναι σε μεγάλες ποσότητες στα ούρα σημαίνει ότι υπάρχει πρόβλημα με το νεφρό. Επίσης πολλές πληροφορίες μας δίνουν οι ακτινογραφίες του νεφρού καθώς και το υπερηχογράφημα, τα οποία μπορούν να μας δείξουν την ύπαρξη πετρών, αποστημάτων  η ακόμα και πληγών στο νεφρό.

     Η θεραπεία εξαρτάται από το αίτιο της νόσου καθώς και από το στάδιο που βρίσκεται η εξέλιξη της. Σε οξείες καταστάσεις προέχει η ενυδάτωση του ζώου, η απομάκρυνση των τοξινών ,εάν αυτό είναι το αίτιο. Η ενυδάτωση γίνεται με τη χορήγηση υγρών ενδοφλεβίως, επίσης τα διουρητικά θα βοηθήσουν στη γρήγορη απομάκρυνση των τοξινών ώστε η βλάβη που προκαλούν να είναι η ελάχιστη δυνατή. Η χορήγηση αντιβιοτικών βοηθάει σε περίπτωση που ο αιτιολογικός παράγοντας είναι κάποιο βακτήριο. Σε περίπτωση εμετών χορηγούνται αντιεμετικά. Η διατροφή του πρέπει να έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες αλλά αυτές να είναι υψηλής βιολογικής αξίας. Σε χρόνιες καταστάσεις σημαντικό ρόλο παίζει η διατροφή του ζώου η οποία πρέπει να μην επιβαρύνει το νεφρό αλλά ταυτόχρονα να του προσφέρει τις απαραίτητες βιταμίνες και ενέργεια που χρειάζεται. Σημαντικό είναι να έχει πάντα νερό στη διάθεση γιατί ο κίνδυνος αφυδάτωσης είναι μεγάλος. Τέλος πρέπει να γίνονται συχνά εξετάσεις αίματος για να ελέγχεται η πορεία της ασθένειας, επίσης μπορεί να χορηγηθεί ερυθροποιητίνη σε περιπτώσεις σοβαρής αναιμίας.

       Η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική εάν αρχίσει στα πρώτα στάδια της ασθένειας γι αυτό είναι απαραίτητος ο έλεγχος του ζώου μας από τον κτηνίατρο ,ιδίως εάν παρουσιάζει κάποιο από τα συμπτώματα που αναφέραμε παραπάνω. Ακόμα και σε χρόνιες καταστάσεις με τη σωστή αγωγή ο σκύλος μας μπορεί να ζήσει αρκετά χρόνια.

Ο τύφος στον σκύλο

        Ο τύφος είναι μια μολυσματική-μεταδοτική ασθένεια του σκύλου και ιδίως των κουταβιών ηλικίας 2-4 μηνών. Μπορούν να μολυνθούν και μεγαλύτερης ηλικίας σκύλοι αλλά τα συμπτώματα είναι πιο ήπια. Υπεύθυνος για την αρρώστια είναι ένας ιός της οικογένειας των Parvoviridae,(CPV-2) είναι συγγενής ιός με αυτόν της πανλευκοπενίας της γάτας . Ο ιός είναι ανθεκτικός στο εξωτερικό περιβάλλον και μπορεί να αντέξει για χρόνια μέσα σε κόπρανα άρρωστου σκύλου. Τα συνηθισμένα απολυμαντικά ( χλωρίνη ) τον καταστρέφουν με ευκολία. Η ασθένεια εμφανίστηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ  τη δεκαετία του 70 και πιστεύεται ότι πρόκειται για μετάλλαξη του ιού της γάτας που προσαρμόστηκε στο σκύλο. ¨Όπως είπαμε είναι ευαίσθητοι στη μόλυνση οι νεαροί σκύλοι ηλικίας 2-4 των οποίων οι μάνες δεν ήταν εμβολιασμένες ενώ οι μεγαλύτερης ηλικίας περνούν μια πιο ήπιας μορφής ασθένεια.

          ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ : Ο ιός αναπτύσσεται στα επιφανειακά κύτταρα του εντέρου και πιστεύεται ότι η διείσδυση του ευνοείται από τη ύπαρξη και ενός άλλου ιού (corona) . Στην αρχή εμφανίζεται ανορεξία και απάθεια η οποία ακολουθείται από την εμφάνιση του εμετού ,ο οποίος στην αρχή είναι με υπολείμματα τροφής για να γίνει στη συνέχεια κιτρινωπός και αφρώδης. Η διάρροια  εμφανίζεται 12-24 ώρες μετά τον εμετό και στην αρχή έχει χρώμα καφέ-κίτρινο για να γίνει αργότερα αιμορραγική . Η θερμοκρασία του ζώου είναι ανεβασμένη στην αρχή και μπορεί να φτάσει μέχρι 40-41 βαθμούς Κελσίου. Εξαιτίας των συνεχών εμετών και της διάρροιας το σκυλί αφυδατώνεται γρήγορα με αποτέλεσμα ο θάνατος να έρθει 48 εως 72 ώρες μετά τα συμπτώματα εάν δεν γίνει θεραπεία.

       Στα πολύ νεαρά κουτάβια μπορεί να εμφανιστεί η μυοκαρδική μορφή της ασθένειας όπου ο ιός προσβάλλει την καρδία . Στην αρχή εμφανίζεται μια κατάσταση αδιαθεσίας  η οποία ακολουθείται απότομα από δύσπνοια  προσπάθειες για εμετό και καρδιακές αρρυθμίες . Ο θάνατος είναι γρήγορος εξαιτίας της καρδιακής ανεπάρκειας .

         Στα ενήλικα ζώα ο τύφος εξελίσσεται με ήπια συμπτώματα. Τα ζώα παρουσιάζουν σημάδια μιας γαστρεντερίτιδας , τα οποία πολλές φορές περνούν απαρατήρητα.

          ΘΕΡΑΠΕΙΑ : Ο τύφος προκαλείται από έναν ιό οπότε δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο αντιβιοτικό που να τον εξαλείφει . Η θεραπεία είναι μόνο συμπτωματική , δηλαδή προσπαθούμε να μειώσουμε την βαρύτητα των συμπτωμάτων και τις επιπλοκές τους. Έτσι  στα κουτάβια που παρουσιάζουν τα συμπτώματα χορηγούμε ορό ενδοφλέβια η στο δέρμα εως και δύο φορές την ημέρα χορηγούμε αντιβιοτικά για να προλάβουμε τις βακτηριδιακές επιμολύνσεις ,αντιεμετικά και αντιδιαρροϊκά  φάρμακα για να περιορίσουμε την αφυδάτωση. Η θεραπεία μπορεί να διαρκέσει και πέντε – έξι μέρες ωσότου υποχωρήσουν τα συμπτώματα και το σκυλί αρχίσει να τρώει και  πάλι.

            ΠΡΟΛΗΨΗ: Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη και αυτή γίνεται μέσω των εμβολιασμών. Καλό είναι να εμβολιάζεται και η μητέρα κάθε χρόνο ώστε να μεταδίδει αντισώματα στα κουτάβια τα οποία τα προφυλάσσουν τον πρώτο μήνα μέχρι να αρχίσουμε τους εμβολιασμούς στα κουτάβια. Ο εμβολιασμός πρέπει να αρχίζει στις σαράντα μέρες μετά  τη γέννα ώστε στις δώδεκα εβδομάδες που εξαντλούνται τα μητρικά αντισώματα να μπορούν τα νεαρά σκυλάκια να παράγουν τα δικά τους. Επίσης τα κουτάβια πρέπει να είναι σε περιορισμένο χώρο για τους πρώτους μήνες της ζωής τους ώστε να αποφεύγεται η επαφή με άλλα ενήλικα σκυλιά τα οποία μπορεί να είναι φορείς του ιού.  Καλό θα ήταν και ο χώρος που θα μείνουν τα κουτάβια να απολυμανθεί πριν μπουν αυτά μέσα. Επίσης όταν αγοράζουμε ένα σκυλί καλό θα ήταν να κοιτάμε εάν η μητέρα ήταν εμβολιασμένη ,εάν δεν έχει εμβολιαστεί τον τελευταίο χρόνο θα πρέπει να αρχίσουμε τον εμβολιασμό του κουταβιού άμεσα . Επίσης υπάρχουν και τεστ τα οποία μπορούν να γίνουν και να μας δείξουν εάν το σκυλί έχει τον ιό του τύφου πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα. Έτσι μπορούμε να αρχίσουμε τη θεραπεία αμέσως , ώστε να περάσει το σκυλί την αρρώστια όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα.

        Τα σκυλιά που αναρρώνουν από την ασθένεια  πρέπει να τρέφονται με ειδικής συστασης τροφές είναι πιο ευπεπτες και δεν επιβαρύνουν το πεπτικό σύστημα. Εάν καταστραφεί μεγάλο μέρος του εντερικού βλεννογόνου  το σκυλί θα πρέπει να τρέφεται με την ειδική αυτή τροφή όλη του τη ζωή  για να μπορέσει να αναπτυχθεί σωστά και να μην είναι καχεκτικό

Επιληψία στον σκύλο

   Αγαπητοί αναγνώστες σήμερα θα μιλήσουμε για την επιληψία στον σκύλο, την διάγνωση της , τα αίτια της και την θεραπεία της. Η επιληψία ανήκει στις παθήσεις του νευρικού συστήματος που χαρακτηρίζονται ως παροξυστικά σύνδρομα. Ως επιληψία ορίζεται το αποτέλεσμα παροξυστικής αλλά συντονισμένης εκπόλωσης μιας ή περισσοτέρων ομάδων το φλοιού ή των υποφλοιωδών περιοχών του εγκεφάλου και χαρακτηρίζεται από διαταραχές της συνείδησης και της συμπεριφοράς σε συνδυασμό με απροαίρετη κινητική συμπεριφορά.

   Η επιληψία χωρίζεται στην ιδιοπαθής ή πρωτογενή επιληψία και στην επίκτητη ή δευτερογενής επιληψία. Η πρωτογενής επιληψία οφείλεται σε κληρονομικούς παράγοντες  και εμφανίζεται νωρίς στη ζωή του σκύλου , από 6 μηνών εως 2-3 χρονών. Πολλές φορές η ακριβή αιτιολογία της είναι άγνωστη για αυτό λέγεται και ιδιοπαθής. Η δευτερογενής επιληψία είναι συνήθως το αποτέλεσμα κάποιας άλλης ασθένειας ή τραυματισμού. Η διαφορά της με την πρωτογενή είναι ότι μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία του ζώου και συνήθως προϋπάρχουν σημάδια μιας ασθένειας.  Τα συνήθη αίτια είναι μεταβολικά νοσήματα ( ηπατική εγκεφαλοπάθεια, υπογλυκαιμία, υπασβεστιαιμία κ.α.), λοιμώδη νοσήματα (λύσσα, μόρβα, ερλιχίωση, μύκητες  , τοξόπλασμα), τέλος είναι οι τραυματισμοί του εγκεφάλου και οι δηλητηριάσεις με βαριά μέταλλα, φυτοφάρμακα κ.α.

   Το μοναδικό σύμπτωμα της επιληψίας είναι οι επιληπτικές κρίσεις. Αυτές χωρίζονται σε γενικευμένες βαριάς μορφής και σε εντοπισμένες που μπορεί να είναι απλέ ς κινητικές ,σύνθετες ή ψυχοκινητικές και απλές ή σύνθετες με δευτερογενή γενίκευση. Το 80% των επιληπτικών σκύλων εμφανίζει τις γενικευμένες βαριάς μορφής κινητικές κρίσεις. Αυτές χαρακτηρίζονται από διαταραχές της συνείδησης, τονικούς, κλονικούς ή τονικοκλονικούς μυϊκούς σπασμούς και απροαίρετη ούρηση και αφόδευση. Οι κρίσεις μπορεί να εμφανίζονται μια φορά το 24ωρο ( μεμονωμένες), να είναι περισσότερες από μια για το ίδιο χρονικό διάστημα(ομαδικές) η να επαναλαμβάνονται σε διάστημα μισής ώρας(επιληπτική κατάσταση).

    Στην επιληπτική κρίση διακρίνουμε τρία στάδια, το πρόδρομο ή αύρα, το κύριο και το μετεπιληπτικό. Στην αύρα ο σκύλος συνήθως παρουσιάζει ανησυχία , άσκοπη περιπλάνηση και συνεχή γαβγίσματα , ενώ αναζητά την παρουσία του ιδιοκτήτη του. Σε πολλά ζώα αυτό απουσιάζει ή περνάει απαρατήρητο από τον ιδιοκτήτη. Στο κύριο στάδιο η κρίση διαρκεί από 30 δευτερόλεπτα μέχρι μερικά λεπτά και χαρακτηρίζεται από τονικούς ή κλονικούς σπασμούς ακράτεια ούρων και κοπράνων. Κατά τη διάρκεια του τρίτου σταδίου οι σκύλοι παρουσιάζουν ανησυχία, αποπροσανατολισμό, κατάπτωση, πολυφαγία και πολυδιψία. Τα συμπτώματα του μετεπιληπτικού σταδίου μπορεί να διαρκέσουν από λίγα λεπτά μέχρι 24 ώρες.

   Οι απλές ή σύνθετες επιληπτικές κρίσεις που  απαντώνται στο υπόλοιπο 20% των επιληπτικών σκύλων, οφείλονται συνήθως σε εστιακή οργανική εγκεφαλοπάθεια και κλινικά εκδηλώνονται με εντοπισμένη κινητική δραστηριότητα (σπασμοί ομάδας μυών) αυτόνομη δραστηριότητα και διαταραχές της συμπεριφοράς, που μπορεί να διαρκέσουν για αρκετές ώρες.

    Η διάγνωση βασίζεται στην λεπτομερή  περιγραφή του ιδιοκτήτη. Η νευρολογική εξέταση, οι βιοχημικές και αιματολογικές εξετάσεις καθώς και εξειδικευμένες διαγνωστικές τεχνικές όπως η μαγνητική τομογραφία και ο έλεγχος του εγκεφαλονωτιαίου υγρού βοηθούν στον καθορισμό του αίτιου των κρίσεων.

   Η επιληψία είναι μια ανίατη νόσος και αυτό πρέπει να το κατανοήσει ο ιδιοκτήτης, παρόλα τα φάρμακα που κυκλοφορούν υπάρχει η πιθανότητα κάποια στιγμή να επανεμφανίσει τα συμπτώματα. Στόχος της φαρμακευτικής αγωγής είναι είτε να εξάλειψη τις επιληπτικές κρίσεις μειώσει στο ελάχιστο την εμφάνιση τους χωρίς ιδιαίτερες παρενέργειες για το ζώο. Για αυτό το λόγο η αντιεπιληπτική αγωγή δεν είναι απαραίτητη σε σκύλους που παρουσιάζουν 1-2 κρίσεις σε διάστημα 6 μηνών. Η αγωγή αρχίζει αν οι κρίσεις επαναλαμβάνονται με συχνότητα μικρότερη των 6εβδομάδων.

    Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται είναι δυο η φαινοβαρβιτάλη και το βρωμιούχο κάλιο. Αυτά μπορεί να δοθούν μόνα τους η σε συνδυασμό μεταξύ τους. Η φαινοβαρβιτάλη μεταβολίζεται στο συκώτι και επειδή ο ρυθμός της μεταβολισμού είναι διαφορετικός  από σκύλο σε σκύλο θα πρέπει 20 μέρες μετά την έναρξη της θεραπείας να γίνεται υπολογισμός  της συγκέντρωσης της στο αίμα και μετά να ρυθμίζεται η δόση ανάλογα με τα αποτελέσματα. Αφού γίνει η πρώτη ρύθμιση μετά θα πρέπει να γίνονται εξετάσεις κάθε εξάμηνο για να ελέγχεται η συγκέντρωση αν παραμένει στα θεραπευτικά πλαίσια η αν προκαλεί πρόβλημα στο συκώτι που είναι μία από τις παρενέργειες της φαινοβαρβιτάλης.

    Το βρωμιούχο κάλιο έχει το πλεονέκτημα ότι δεν περνάει καθόλου από το συκώτι οπότε μπορεί να δοθεί και σε ζώα που έχουν πρόβλημα με το συκώτι. Και σε αυτή την περίπτωση πρέπει να γίνεται περιοδικός προσδιορισμός της συγκέντρωσης του στο αίμα και έλεγχος της λειτουργίας των νεφρών. Σε περίπτωση που η αγωγή με μία από τις δύο ουσίες αποτύχει τότε δοκιμάζεται ο συνδυασμός και τον δύο που έχει το πλεονέκτημα της μικρότερης δόσης από τα καθένα αλλά μεγαλύτερο ποσοστό έλεγχου των κρίσεων.

   Τελειώνοντας πρέπει να πούμε ότι υπάρχει και ένα ποσοστό 20-30% περίπου σκύλων που δεν ανταποκρίνονται σε κανένα είδος θεραπείας  και για αυτά εάν οι κρίσεις γίνουν πολύ συχνές υπάρχει ο κίνδυνος να πεθάνουν λόγω επιπλοκών κατά τη διάρκεια των κρίσεων είτε να προτιμηθεί η ευθανασία εάν το ζώο πλέον δεν έχει ποιότητα ζωής.

Αγονιμότητα στον σκύλο

    Στο άρθρο αυτού του μήνα θα αναφερθούμε στην αγονιμότητα στον σκύλο , είτε είναι θηλυκό είτε αρσενικό. Με τον όρο αγονιμότητα εννοούμε την αδυναμία παραγωγής απογόνων. Τα αίτια είναι πολλά αλλά για να την κατανοήσουμε θα πρέπει να περιγράψουμε τον φυσιολογικό αναπαραγωγικό κύκλο.

    Ο κύκλος στη σκύλα διαρκεί 6 μήνες κατά μέσο όρο και χωρίζεται σε 4 περιόδους. Στον άνοιστρο που είναι το μεγαλύτερο μέρος του οιστρικού κύκλου περίπου 4-5 μήνες και σε αυτήν την περίπτωση απουσιάζουν τα σημάδια του οίστρου και το σκυλί είναι σε κατάσταση ηρεμίας. Η δεύτερη φάση είναι αυτή του προοίστρου που διαρκεί από 3-14 μέρες  όπου παρατηρούνται φούσκωμα του αιδοίου, και αιμορραγικό έκκριμα από τον κόλπο. Η Τρίτη φάση είναι ο οίστρος, περίοδος κατά την οποία λαμβάνει χώρα η ωοθηλακιορηξία και χαρακτηρίζεται από την αποδοχή επίβασης από το αρσενικό. Τελευταία φάση είναι ο δίοιστρος όπου αρχίζει να ξεπρήζεται το αιδοίο και βγάζει βλεννώδες έκκριμα για μερικές μέρες.

   Τα αίτια της αγονιμότητας είναι είτε οργανικά που οφείλονται στον οργανισμό , είτε τεχνικά που οφείλονται στους ιδιοκτήτες η σε αυτούς που επιβλέπουν το ζευγάρωμα. Στα οργανικά αίτια έχουμε την αδυναμία έναρξης του αναπαραγωγικού κύκλου. Ορισμένες σκύλες μπορεί να εμφανίσουν τον πρώτο οίστρο τους σε ηλικία 24 μηνών.  Όσες ξεπερνούν αυτό το όριο πρέπει να ελεγχθούν για παθήσεις του θυρεοειδή, των επινεφριδίων και να ελεγχθούν η λειτουργικότητα των ωοθηκών και ίσως χρειαστεί να γίνει και διερευνητική λαπαροτομη για να βεβαιώσουμε την ύπαρξη των ωοθηκών.  Τέλος θα πρέπει να ελεγχθεί και αν υπάρχει κάποια χρωμοσωμιακή ανωμαλία εξετάζοντας το DNA  της σκύλας. Ένα άλλο πρόβλημα είναι ο παρατεταμένος άνοιστρος. Φυσιολογικά μπορεί να διαρκέσει από 4 εως 12 μήνες, περίοδοι μικρότεροι ή μεγαλύτερη από αυτό το διάστημα χαρακτηρίζονται παθολογικοί. Θα πρέπει να ελεγχθεί ο σκύλος για πρόβλημα στον θυρεοειδή αδένα ή την ύπαρξη κύστεων στις ωοθήκες. Άλλο ένα πρόβλημα είναι ο σιωπηλός οίστρος. Σε αυτόν η σκύλα παρουσιάζει ωοθυλάκιορρηξια χωρίς να εμφανίζει τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του οίστρου με αποτέλεσμα ναμην μπορούμε να βρούμε την περίοδο να ζευγαρώσει . Τέλος τα μικρά διαστήματα μεταξύ των οίστρων μπορούν να προκαλέσουν αγονιμότητα επειδή η μήτρα δεν έχει προλάβει να συνέλθει από την επίδραση των οιστρογόνων ν με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η ένωση ωαρίου με το σπερματοζωάριο.

   Η απουσία ωοθηλάκιορρηξιας είναι ένας ακόμα λόγος αγονιμότητας. Η σκύλα μπορεί να εμφανίζει κανονικά τον οιστρικό κύκλο χωρίς να έχει ωοθηλάκιορρηξιας με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αναπαράγει. Η διάγνωση αυτής της παθήσεως γίνεται μόνο με τον υπολογισμό της ορμόνης προγεστερόνη στον ορό του αίματος. Τέλος διάφορες παθήσεις της μήτρας όπως ενδομητρίτιδες, κυστική υπερπλασία  κ.α. οδηγούν στην εμπόδιση κατασκήνωσης του ωαρίου στην μήτρα για να εξελιχθεί ομαλά η εγκυμοσύνη. Τέλος η χρήση κάποιων φαρμάκων κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, η μόλυνση από μικρόβια όπως κ βρουκέλλα, οι χρωμοσωμικές ανωμαλίες και οι ορμονικές δυσλειτουργίες μπορεί να προκαλέσουν απορρόφηση και αποβολή των εμβρύων.

     Μια άλλη κατηγορία παραγόντων που μπορούν να οδηγήσουν στην αγονιμότητα έχει να κάνει με τα λάθη που γίνονται από τους ιδιοκτήτες και τους ανθρώπους που έχουν αναλάβει να χειριστούν τα ζώα κατά το ζευγάρωμα.  Το πιο συχνό λάθος είναι ο ακατάλληλος χρόνος ζευγαρώματος.  Χρησιμοπούνται διάφοροι τρόποι για τον καθορισμό της ωοθηλάκιορρηξιας , αυτοί είναι εμπειρικοί όπως το χρώμα του εκκρίματος, η μαλακή σύσταση των χειλών του αιδοίου και το κολπικό επίχρισμα. Όλα τα παραπάνω δεν μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια το χρόνο της ωοθηλάκιορρηξιας και μαζί με την μεγάλη διακύμανση της περιόδου ωοθηλακιορρηξιας στο σκύλο κάνουν δύσκολο το έργο του προσδιορισμού του κατάλληλου  χρόνου  για ζευγάρωμα, με αποτέλεσμα τις συχνές αποτυχίες και τελικά να μην έχουμε παραγωγή απογόνων. Ο πιο ακριβής τρόπος προσδιορισμού της ωοθηλάκιορρηξιας είναι ο προσδιορισμός της ορμόνης προγεστερόνης στον ορό του αίματος που μας επιτρέπει να καθορίσουμε με ακρίβεια τον χρόνο ζευγαρώματος με αποτέλεσμα να έχουμε πολλές επιτυχείς συζεύξεις.

   Ένα άλλο πρόβλημα έχει να κάνει με λάθη κατά την τεχνητή σπερματέγχυση και την σύζευξη. Για να είναι γόνιμο το ζευγάρωμα θα πρέπει το σπέρμα να φτάσει στο έξω στόμιο του τραχήλου, εάν αυτό δεν γίνει λόγω ανεπαρκούς διείσδυσης του πέους ή λάθους τοποθέτησης του καθετήρα της τεχνητής σπερματέγχυσης , μειώνεται το ποσοστό της γονιμότητας.

    Στον αρσενικό σκύλο τα αίτια της αγονιμότητας έχουν να κάνουν κατά κύριο λόγο με προβλήματα στους όρχεις και στην παραγωγή και μορφολογία του σπέρματος. Ο αρσενικός σκύλος μπορεί να παρουσιάσει ολιγοσπερμία, μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων ανά εκσπερμάτωση, ασπερμία ή αζωοσπερμία ,που είναι η απουσία σπερματοζωαρίων από την εκσπερμάτωση και τέλος η μη ολοκληρωμένη εκσπερμάτωση κατά την οποία ενώ ο σκύλος έχει κανονικά γενετήσια ορμή η εκσπερμάτωση έχει πολύ μικρότερο όγκο από το κανονικό.  Οι δυο πρώτες καταστάσεις έχουν να κάνουν με προβλήματα λειτουργίας των όρχεων , όπως νεοπλασίες των όρχεων, μολύνσεις , διάφορα φάρμακα κλπ. Η μη ολοκληρωμένη εκσπερμάτωση έχει να κάνει κυρίως με νεαρούς και άπειρους σκύλους  καθώς και με σκυλια που είναι φοβικά ή υποτελή. Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να έχουμε αποτυχημένες συζεύξεις και κατά συνέπεια την πρόκληση αγονιμότητας.

    Στον αρσενικό σκύλο δεν υπάρχουν θεραπείες για την αγονιμότητα. Μόνο στην περίπτωση της ολιγοσπερμίας μπορεί να δοκιμασθεί η τεχνητή σπερματέγχυση

Ιογενή νοσήματα του σκύλου

  Αγαπητοί αναγνώστες, στο σημερινό άρθρο μας θα αναφερθούμε σε μερικά ιογενή νοσήματα του σκύλου που δεν είναι συχνά αλλά μπορούν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία του σκύλου , τόσο του ενήλικα όσο και των κουταβιών. Τα νοσήματα αυτά είναι η λοιμώδης ηπατίτιδα του σκύλου, η οξύφιλη ηπατίτιδα, η ερπητοίωση του σκύλου και η ιογενής θηλωμάτωση του σκύλου. Τέλος θα αναφερθούμε επιγραμματικά και σε κάποιες σπάνιες ιώσεις οι οποίες τώρα αρχίζουν να μελετώνται.

   Η λοιμώδη ηπατίτιδα του σκύλου είναι μια μεταδοτική νόσος που οφείλεται σε αδενοϊό τύπου 1. Είναι αρκετά μεταδοτική αλλά πλέον λόγω των εμβολιασμών προσβάλλει μόνο ανεμβολίαστους σκύλους. Τα άγρια σαρκοφάγα (αλεπού, λύκος κλπ) είναι αυτά που αποτελούν την δεξαμενή του ιού στη φύση. Η είσοδος του ιού στον οργανισμό γίνεται μέσω της στοματορινικής οδού από όπου στη συνέχεια διασπείρεται σε όλο τον οργανισμό με ιδιαίτερη προτίμηση στα ηπατικά κύτταρα.

    Η λοιμώδης ηπατίτιδα μπορεί να παρουσιάσει τέσσερις διαφορετικές κλινικές εκφράσεις. Στην υπεροξεία μορφή της τα προσβεβλημένα ζώα πέφτουν σε κώμα και πεθαίνουν σε λίγες ώρες χωρίς την εμφάνιση άλλων συμπτωμάτων. Η οξεία συστηματική λοίμωξη τα ζώα παρουσιάζουν υψηλό πυρετό , φαρυγγίτιδα-αμυγδαλίτιδα, βήχα , πνευμονία, αιμορραγική διάθεση, διόγκωση των λεμφαδένων και συμπτώματα από το νευρικό σύστημα λόγω της ηπατικής εγκεφαλοπάθεια, της υπογλυκαιμίας και της μη πυώδους εγκεφαλίτιδας που προκαλούνται από τον ιό. Η οφθαλμική μορφή είναι δυνατόν να παρατηρηθεί στην οξεία μορφή της νόσου ή μετά την ίαση από την συμπτωματική μορφή της νόσου και εμφανίζεται ως οίδημα του κερατοειδή χιτώνα (μπλε μάτι), βλεφαρόσπασμος καιεξίδρωμα στον πρόσθιο θάλαμο και τέλος με δευτερογενές γλαύκωμα. Τέλος σε σκύλους που έχουν μερική ανοσία στην νόσο η μόλυνση ενδέχεται να προκαλέσει χρόνια ηπατίτιδα και ηπατική ίνωση.

   Η διάγνωση θα τεθεί βάση των κλινικών συμπτωμάτων και του ιστορικού ( ανεμβολίαστοι σκύλοι και κουτάβια) και θα βοηθηθεί από αιματολογικές εξετάσεις όπου θα φαίνονται ανεβασμένα τα ηπατικά ένζυμα σημάδι βλάβης του συκωτιού.

   Η θεραπεία είναι υποστηρικτική με την χορήγηση ορών και ηλεκτρολυτών ακόμα και μετάγγιση αίματος μέχρι να ξεπεραστεί η οξεία φάση και να αρχίσει η ηπατοκυτταρική αναγέννηση.

   Η οξύφιλη ηπατίτιδα του σκύλου έχει εμφανιστεί στην Βρεττανία και παρόλο που δεν έχει εντοπιστεί ακόμα ο αιτιολογικός παράγοντας πιστεύεται ότι είναι διαφορετικός από τους αδενοιούς τύπου 1 και 2. Η  νόσος εξελίσσεται σταδιακά περνώντας από την οξεία ηπατίτιδα στην χρόνια, στην κίρρωση του ήπατος. Τα ζωα παρουσιάζουν ανορεξία, εμετούς, μερικές φορές πυρετό αργότερα εμφανίζονται τα συμπτώματα της ηπατικής ανεπάρκειας.

   Η διάγνωση βασίζεται στα κλινικά συμπτώματα, τις εργαστηριακές εξετάσεις που δείχνουν ανεβασμένα ηπατικά ένζυμα και στις βιοψίες από το συκώτι που πιστοποιούν τα χαρακτηριστικά οξύφιλα κύτταρα. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα θεραπευτικά μέτρα χρησιμοποιείται το πρωτόκολλο θεραπείας της ηπατικής ανεπάρκειας με την χορήγηση όρων , ειδική διατροφή κλπ.

   Η ερπητοίωση του σκύλου είναι μια κλινική νόσος που εμφανίζεται στα κουτάβια αποκλειστικά τις πρώτες 3 εβδομάδες της ζωής τους. Ο ερπητοιός είναι ιδιαίτερα διαδεδομένος στον σκύλο και οι μολυσμένοι σκύλοι παραμένουν φορείς για όλη την ζωή τους. Η μετάδοση γίνεται στα κουτάβια μέσω του πλακούντα η με τις στοματορινικές εκκρίσεις της μητέρας ή των άλλων μολυσμένων κουταβιών της τοκετοομάδας.

   Τα κλινικά συμπτώματα της νόσου εμφανίζονται 3 εβδομάδες πριν εως 3 εβδομάδες μετά την γέννηση των κουταβιών. Στις ενήλικες σκύλες προκαλεί αγονιμότητα  είτε γέννηση θνησιγενών κουταβιών που πεθαίνουν σε μερικές ώρες. Στα κουτάβια εμφανίζεται τις πρώτες 3 εβδομάδες της ζωής τους επειδή δεν έχουν αναπτύξει το ανοσοποιητικό τους σύστημα και η θερμοκρασία τους είναι χαμηλή πράγμα που ευνοεί την ανάπτυξη του ιού. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν την ανορεξία την άρνηση του θηλασμού , την υποθερμία και την κίτρινο-πράσινη διάρροια. Ο θάνατος επέρχεται σε διάστημα 24-72 ωρών.

   Η διάγνωση γίνεται με βάση τα συμπτώματα την ηλικία των κουταβιών και επιβεβαιώνεται με ειδικές εξετάσεις όπου ανιχνεύεται ο ιός από ιστούς νεκρών κουταβιών. Η θεραπεία δεν έχει αποτέλεσμα καθώς η πλειοψηφία των κουταβιών πεθαίνει ή όσο επιζήσουν έχουν προβλήματα με το κεντρικό νευρικό σύστημα. Μεγάλο ρόλο παίζει η πρόληψη για αυτό πρέπει να παίρνονται όλα τα μέτρα απολύμανσης του χώρου των νεογέννητων καθώς και να υπάρχει υψηλή θερμοκρασία η οποία δεν ευνοεί την ανάπτυξη του ιού.

   Η ιογεννής θηλωμάτωση του σκύλου οφείλεται σε έναν ιό που προκαλεί καλοήθεις και αυτοπεριοριζόμενους όγκους στους βλεννογόνους και το δέρμα. Η νόσος έχει 3 μορφές , την στοματική θηλωμάτωση που είναι και η πιο συχνή και εμφανίζεται σε σκύλους ηλικίας κάτω των δύο χρονών, τα σκυλιά εμφανίσουν στην αρχή μικρά ογκίδια στη στοματική κοιλότητα τα οποία αργότερα παίρνουν την μορφή κουνουπιδιού. Τα ογκίδια αυτά μεγαλώνουν για 3-4 εβδομάδες και αργότερα υποχωρούν μέσα σε 4 μήνες. Στην οφθαλμική μορφή εμφανίζεται σε σκύλους ηλικίας 6 μηνών εως 4 χρονών με την μορφή οζιδίων στο δέρμα των βλεφάρων και του επιπεφυκότα. Η δερματική θηλωμάτωση εμφανίζεται πολύ σπάνιας με την μορφή ογκίδιων στο σώμα.

  Η θεραπεία από την στιγμή που υποχωρούν μόνα τους μετά από κάποιο δια΄στημα δεν έχει νόημα. Σε περιπτώσεις που εμποδίζεται η διατροφή του ζώου , ή υπάρχουν συχνές αιμορραγίες γίνεται χειρουργική αφαίρεση τους με διαθερμία ή κρυοχειρουργική. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορα χημειοθεραπευτικά φάρμακα καθώς και αντιβιοτικά τα οποία είναι σε πειραματικό στάδιο.

    Τέλος θα αναφερθούμε σε 2 σπάνιες και βαριές ιώσεις που προκαλούν εγκεφαλίτιδες στο σκύλο. Ο ιός του δυτικού Νείλου μεταδίδεται με τσιμπήματα κουνουπιών και προκαλεί εγκεφαλίτιδα στα πτηνά , το άλογο και τον άνθρωπο έχει απομονωθεί από ορισμένα περιστατικά με βαριάς μορφής θανατηφόρα  εγκεφαλίτιδα στον σκύλο. Ο ιός της νόσου Borna προσβάλλει κυρίως άλογα και πρόβατα και σπάνια τον σκύλο όπου έχει απομονωθεί από περιστατικά με εγκεφαλίτιδα στην Ιαπωνία και στην κεντρική Ευρώπη.

διαταραχές στην πήξη του αίματος

Οι διαταραχές της πήξης του αίματος περιλαμβάνουν ομάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται από αδυναμία σχηματισμού ινώδους και αιμορραγική διάθεση. Στην περίπτωση της αιμορραγικής διάθεσης πρέπει να γίνεται διαφοροποίηση μεταξύ εντοπισμένης και γενικευμένης αγειοπάθειας από τις διαταραχές των αιμοπεταλίων και των παραγόντων πήξης του αίματος.

   Οι διαταραχές αυτές ταξινομούνται σε πολλές κατηγορίες ανάλογα μ το αίτιο που τις προκαλεί. Έτσι έχουμε διαταραχές που οφείλονται σε επίκτητες (πολλαπλές) ελλείψεις των παραγόντων πήξης π.χ. ηπατική ανεπάρκεια, μείωση των παραγόντων της πήξης, μαστοκύτωμα, δυσλειτουργία των παραγόντων της πήξης. Επίσης έχουμε τις κληρονομικές ελλείψεις των παραγόντων της πήξης όπως είναι η αιμορροφιλία στα αρσενικά, και οι ελλείψεις των διάφορων παραγόντων της πήξης και της προθρομβίνης.

   Δύο ξεχωριστές διαταραχές είναι η νόσος του von Willebrand που είναι κληρονομική πάθηση και το Σύνδρομο της Διάχυτης Ενδοαγγειακής Πήξης που εμφανίζεται σε νεοπλάσματα, στη σηψαιμία, τις ηπατοπάθειες ,  βαριές βλάβες των ιστών κλπ.

   Οι επίκτητες ελλείψεις των παραγόντων πήξης παρατηρούνται συχνά λόγω μείωσης του ρυθμού παραγωγής , απελευθέρωσης της ανενεργής μορφής τους και τη λειτουργική αδρανοποίηση τους. Οι παράγοντες πήξης είναι πρωτεΐνες που παράγονται κατά κύριο λόγω στο ήπαρ. Σε περιπτώσεις βλάβης του ήπατος όπως είναι η ηπατίτιδα, η κίρρωση, οι αναστομώσεις της πυλαίας φλέβας κλπ.

   Ορισμένοι από τους παράγοντες πήξης του αίματος απελευθερόνται ανενεργοί από το ήπαρ και χρειάζονται την βιταμίνη Κ για να ενεργοποιηθούν. Σε περιπτώσεις έλλειψης της βιταμίνης Κ όπως σε παράδειγμα στην κατανάλωση ποντικοφάρμακου από τους σκύλους ή σε περίπτωση που έχουμε δυσαπορρόφηση από το έντερο( χρόνια εντερίτιδα) παρατηρείται αιμορραγική διάθεση. Η δυσλειτουργία των παραγόντων πήξης λόγω αδρανοποίησης οφείλεται είτε στην υπεδοσολογία της ηπαρίνης για την αντιμετώπιση των θρομβώσεων είτε στην υπερπαραγωγή της στον οργανισμό λόγω μαστοκυτώματος. Τέλος σε κάποιες αυτοάνοσες παθήσεις όπως ο λύκος παράγονται ουσίες που αυξάνουν τον χρόνο πήξης του αίματος.

   Οι κληρονομικές ελλείψεις των παραγόντων της πήξης οφείλονται σε μεταλλάξεις των γονιδίων που κωδικοποιούν την σύνθεση των πρωτεϊνών που αποτελούν τους παράγοντες της πήξης. Μπορεί να είναι φυλοσύνδετες όπως είναι η αιμορροφιλία που παρουσιάζεται κατά κύριο λόγο στα αρσενικά και σε αυτοσωμικές που είναι ανεξάρτητες του φύλου όπως είναι η έλλειψη των παραγόντων XI,X,VII,II  της πήξης και του ινωδογόνου που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές αιμορραγίες.

   Η νόσος του von Willebrand είναι και αυτή κληρονομική και σχετίζεται με την μη σύνθεση του παράγοντα von Willebrand της πήξης του αίματος με σημαντικό ρόλο στην παραγωγή των αιμοπεταλίων. Το σύνδρομο της διάχυτης ενδοαγγειακής πήξης είναι μια ταχέως εξελισσόμενη πάθηση που οφείλεται στην συστηματική ενεργοποίηση του μηχανισμού πήξης του αίματος σε σηψαιμικές καταστάσεις , στο σοκ,σε νεοπλάσματα κ.α.

    Στην κλινική εικόνα παρατηρούνται συχνάαυτόματες και μετεγχειρητικές , μετατραυματικές αιμορραγίες, αιμοθώρακας και αιμοπεριτονέο καθώς και ενδομυϊκά και υποδόρια αιματώματα. Οι αιμορραγίες στο κεντρικό νευρικό σύστημα οδηγού στην εμφάνιση νευρικών συμπτωμάτων ή και στο θάνατο. Οι πετέχιες και οι αιμορραγίες από τους βλεννογόνους είναι λιγότερο συχνές.

   Η διάγνωση θα γίνει με βάση τα κλινικά συμπτώματα και τις εργαστηριακές εξετάσεις. Πρέπει να γίνει διαφοροποίηση ανάμεσα σε ένα ζώο που αιμορραγεί μετά από βλάβη ενός η περισσοτέρων αγγείων με ένα που πάσχει από αιμορραγική διάθεση. Σημαντικό ρόλο παίζει και το ιστορικό αν είχαν παρατηρηθεί από τον ιδιοκτήτη αιμορραγίες που διαρκούσαν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αν ήταν εύκολοι οι τραυματισμοί κλπ. Στις εργαστηριακές εξετάσεις περιλαμβάνονται οι ακτινογραφίες θώρακα και κοιλιάς για τυχόν αιμορραγίες εκεί. Άλλες εργαστηριακές εξετάσει αφορούν την μέτρηση των αιμοπεταλίων και των ερυθροκυττάρων στο αίμα, την μέτρηση του χρόνου προθρομβίνης, τον υπολογισμό του χρόνου ροής του αίματος ύστερα από μικρή τομή, και ο χρόνος καθίζησης των αιμοπεταλίων.

    Για την επιτυχή θεραπεία των διαταραχών της πήξης είναι απαραίτητο να βρεθεί ο αιτιολογικός παράγοντας και μετά να γίνει η μετάγγιση αίματος. Η μετάγγιση αίματος χρειάζεται συνήθως στις κληρονομικές παθήσεις και σε περιπτώσεις που έχουμε μεγάλες αιμορραγίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις των επίκτητων παθήσεων η καλή επίδεση των τραυμάτων και η νοσηλευτική φροντίδα μαζί με την αντιμετώπιση του πρωτογενούς αιτίου είναι αρκετά για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει την χορήγηση βιταμίνης Κ σε περιπτώσεις έλλειψης της, την θεραπεία με ορμόνες στην νόσο von Willebrand και ηπαρίνη στην περίπτωση του ΣΔΕΠ

Η λεϊσμανίαση στον σκύλο (καλα-αζαρ)

      Η λεϊσμανίαση είναι ένα χρόνιο νόσημα που απαντάται στο σκύλο και άλλα μέλη της οικογένειας των κυνιδών ( λύκος , τσακάλι , αλεπού ) στη γάτα , στα τρωκτικά , τα ερπετά , τη νυχτερίδα και τον ανθρωπο . Συνήθως απαντάται στις χώρες της μεσογείου , στη μέση ανατολή και στην ανατολική Αφρική.

       Την ασθένεια προκαλεί ένα πρωτόζωο Leishmania infantum  την οποία μεταδίδουν διάφορα είδη σκνίπας (Phlebotomus spp ) . Υπάρχουν περίπου 700 είδη σκνίπας στον κόσμο από τα οποία μόνο 30 μεταδίδουν το παράσιτο. Στην Ελλάδα υπάρχουν  12 είδη σκνίπας από τα οποία ένα είναι επιβεβαιωμένος φορέας της λεϊσμανίωσης και τη μεταδίδει στο σκύλο και τρία είδη τα οποία είναι πιθανοί φορείς του παρασίτου , δύο για τον άνθρωπο και ένα για το σκύλο.

      Οι σκνίπες παρουσιάζουν προτίμηση για τον ξενιστή που θα τσιμπήσουν, έτσι  υπάρχουν είδη τα οποία τσιμπούν μόνο τον άνθρωπο , άλλα που τσιμπούν μόνο το σκύλο ή άλλα ζώα και  τέλος υπάρχουν σκνίπες που τσιμπούν παραπάνω από ένα είδη ζώων.

        Στην Ελλάδα ,τα τελευταία 50 χρόνια εμφανίζονται περίπου 8-108 κρούσματα λεϊσμανίωσης ,αριθμός μικρός σε σχέση με τα 300 που αναφέρονται σε Ισπανία, Ν. Γαλλία και Ν.Ιταλία. Αυτό συμβαίνει επειδή λείπει το είδος της σκνίπας η οποία μεταδίδει το παράσιτο στο σκύλο και τον άνθρωπο .Επίσης, σε περιοχές όπου η λεϊσμανίωση στο σκύλο είναι σε υψηλά ποσοστά ,όπως είναι η Χαλκιδική και η Θεσσαλονίκη, τα κρούσματα στον άνθρωπο είναι μόλις οκτώ τα τελευταία πενήντα χρόνια! Στη χώρα μας το ποσοστό των μολυσμένων σκύλων ποικίλει από περιοχή σε περιοχή ( 0,7-48,7%) και αυτό είναι μόνο ενδεικτικό γιατί δεν έχει καταγραφεί το σύνολο των σκύλων στην Ελλάδα .

          Η ασθένεια, όπως είπαμε , μεταδίδεται με τη σκνίπα (Phlebotomus spp) η οποία επιτίθεται στο θύμα της μετά τη δύση του ηλίου και όταν αυτό είναι ακίνητο. Απομυζεί αίμα που είναι απαραίτητο για την ωρίμανση των αυγών της κάθε 3-5 ημέρες και προτιμάει περιοχές του δέρματος που έχουν ελαφριά τριχοφυΐα  όπως είναι η περιοχή γύρω από τα μάτια ,το πτερύγιο των αυτιών κ.α. Η περίοδος της σκνίπας στην Ελλάδα είναι από το Μάιο εως το Νοέμβριο

        Ο μολυσμένος ξενιστής( σκύλος ,αλεπού τρωκτικά άνθρωπος, κ.α.) είναι η αποθήκη του παρασίτου στη φύση. Η μόλυνση του ζώου γίνεται μετά από τσίμπημα μολυσμένης σκνίπας στο σώμα της οποίας το παράσιτο έχει μείνει για 8-10 ημέρες ώστε να ωριμάσει. Σε σπάνιες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί η ενδομητριακή μόλυνση και σε περιπτώσεις ανοσοκατεσταλμένων ατόμων  έχουν μολυνθεί από μετάγγιση αίματος. Το σάλιο της σκνίπας , που εισάγεται στο δέρμα του ζώου με το τσίμπημα, περιέχει ισχυρούς αντιπηκτικούς, αναισθητικούς και ανοσοκατασταλτικούς παράγοντες οι οποίοι το ευνοούν ώστε να μπει στο αίμα και να αρχίσει να πολλαπλασιάζεται στα λευκά αιμοσφαίρια καταστρέφοντας έτσι το αμυντικό σύστημα του ζώου.

         Τα συμπτώματα εμφανίζονται 4-18 μήνες μετά το τσίμπημα της σκνίπας, αυτό εξαρτάται από το πόσο δυνατό είναι το ανοσοποιητικό σύστημα του ζώου. Στην αρχή εμφανίζεται τριχόπτωση γύρω από τα μάτια και στη μύτη, πιτυρίαση και κακή όψη τριχώματος, διογκωμένοι λεμφαδένες, ωχροί βλεννογόνοι, δερματικά προβλήματα και έλκη στο δέρμα και τους βλεννογόνους, ρινικό έκκριμα και επίσταξη, καταβολή της θρέψης κατάπτωση, πυρετός , γαστρεντερίτιδες. Ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι και η ονυχογρύπωση, δηλαδή η υπέρμετρη και γρήγορη αύξηση των νυχιών.

          Όπως γίνεται αντιληπτό και από την ποικιλία και πληθώρα των συμπτωμάτων , η διάγνωση της λεϊσμανίωσης είναι πολύ δύσκολη. Για να πούμε ότι ένα ζώο έχει την ασθένεια θα πρέπει να συσχετίσουμε το ιστορικό τα συμπτώματα και τις εξετάσεις αίματος.

            Η θεραπεία υπάρχει όμως είναι ακριβή, μακροχρόνια και έχει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας όσο πιο πρώιμο είναι το στάδιο της ασθένειας. Τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούμε είναι αρκετά ισχυρά και μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στα νεφρά, γι’ αυτό πρέπει προτού αρχίσουμε θεραπεία να ελέγξουμε τη γενική κατάσταση του ζώου και μετά να προχωρήσουμε με το ανάλογο φαρμακευτικό σχήμα. Συνήθως χρησιμοποιούμε έναν συνδυασμό ανθρώπινων και κτηνιατρικών φαρμάκων ώστε και το παράσιτο να σκοτώσουμε και το αμυντικό σύστημα του ζώου να δυναμώσουμε και τη λιγότερη ζημία να κάνουμε στον οργανισμό του.

         Επειδή οι φορείς του παρασίτου είναι 30 φορές περισσότεροι από τα νοσούντα ζώα μεγάλο ρόλο παίζει η προστασία του σκύλου μας από τα τσιμπήματα των σκνιπών. Τα μέτρα που μπορούμε να λάβουμε για να προφυλάξουμε το σκύλο μας είναι : κατά την περίοδο της σκνίπας ( Μάιος-Νοέμβριος) να βάζουμε στο σκύλο μας εντομοαπωθητικά λουριά  ή αμπούλες, κατά προτίμηση συνδυασμός και των δύο. Μετά τη δύση του ηλίου θα πρέπει ο σκύλος μας να μένει σε περιορισμένο χώρο που να είναι περιφραγμένος με ψιλή σήτα η μέσα στο σπίτι και τέλος πρέπει να καταπολεμήσουμε τη σκνίπα.

        Οι σκνίπες προτιμούν το σκοτάδι για να τρέφονται ενώ περνούν τη μέρα σε σκιερά και υγρά μέρη. Έτσι λοιπόν πρέπει να ψεκάζουμε με εντομοκτόνο όλα τα πιθανά μέρη που μπορεί να κρύβονται όπως χαραμάδες σε μάντρες γρασίδι η πυκνή βλάστηση κοντά σε νερό, μέσα σε αποθήκες και υπόγεια κ.α. Τέλος  2 φορές το χρόνο τουλάχιστον πρέπει να πηγαίνουμε το σκύλο μας στον κτηνίατρο για να του κάνει κάποιες εξετάσεις ώστε εάν ο σκύλος μας μολυνθεί να προλάβουμε την ασθένεια στην αρχή.